Dagiti baro nga agcamcam

No dimo naamiris a dagus no apay nga impostec ti “Okinnam, okinnam…” ditoy baba, ti cangrunaan a calicagumac nga ipakita kenca isu ti free-pirate-clipart-6-tn3kinabileg ti pagsasao a pangparucma iti cayat a parmeken.  Nadlawmo nga iti canito (agarup 94 seconds calpasan panangrugi ti YouTube video) a nag-Ilocano dagiti kumacanta nga agpabuya, nabulosan daytoy iti panagray-aw dagiti caadduan nga Ilocano cadagiti nagtitipon nga agbuya.

No di pay nalawag dita utec ken pamanunotam no apay nga incalicagum dagidi nagturay cas iti daydi Presidente Manuel Quezon, Lope K. Santos ken dagiti naruay a pasurot da cadagiti nangangato a puesto ti govierno manipud idi 1935 agingga ita, ti calicagum da a mangparang-ay iti “nailian a pagsasao” a naibatay iti Tagalog, nalabit mautob mo itan no apay babaen ti mismo nga ejemplo iti “Okinnam, okinnam…”  Kinapudnona, masapul dagiti baro nga agcamcam–dagiti Tagalog–a macasursuro ca nga agsao iti Tagalog tapno:

  • nalaclaca a maawatam dagiti ibilin da nga aramidem;
  • maawatam ida no lacuan da ca idiay tiendaan ken shopping mall, wenno umay da ca danonen a lacuan dita balay mo;
  • mapanca agbuya iti pelicula a Tagalog, agdengngegca iti Tagalog radio broadcast ket mangegmo dagiti advertisements iti Tagalog, gumatang ca iti Tagalog a diario, periodico, ken libro, gumatang ca iti ticket tapno inca agbuya cadagiti live performances iti Tagalog ken dadduma pay;
  • ipagarupmo nga ay-ayatem ti ilim ken tumulong ca a mangidur-as iti “pangacaycaysa” tayo babaen ti panangsursurom nga agsao iti Tagalog, er, Filipino (“Filipino” ti pangawagda ita, imbes a Tagalog, tapno dica agaripapa wenno agtukkiad nga agsursuro nga ag-Tagalog).  Ngem iti panagcunam, adda cadi talaga naing-inget a panagcaycaysa tayo ita mayarig idi un-unana?
  • in-inut a dimo aramaten ti Ilocano, ti nacayanacam a pagsasao, tapno in-inut a malipatam daytoy ket iti casta mapucaw a mamimpinsan ti ca-competencia dagiti baro nga agcamcam–dagiti Tagalog.

Saan da a ganggannaet.  Saan a babaen ti paltog wenno campilan ti panangparmec da kenca tapno sumuco ca ket surotem ti wagas ti biag a calicaguman da a surotem tapno maiturayan da ca ken nalaclaca a sepsepen da ta nagling-etam.

Malagipmo dagiti napaspasamac iti daydi Norman Conquest of England?  Malagipmo a daydi William (“William the Conqueror”), duque ti Normandy ti amianan a Frances, ti nangirusat idi 1066 AD iti panangsakup iti England.  Segun ti Wikipedia, “The Norman Conquest was a pivotal event in English history for several reasons. It largely removed the native ruling class, replacing it with a foreign, French-speaking monarchy, aristocracy and clerical hierarchy. This in turn brought about a transformation of the English language and the culture of England. By subjecting the country to rulers originating in France it linked England more closely with continental Europe, while lessening Scandinavian influence, and set the stage for a rivalry with France that would continue intermittently for more than eight centuries. It also had important consequences for the rest of the British Isles, paving the way for further Norman invasions in Wales and Ireland, and the extensive penetration of the aristocracy of Scotland by Norman and other French-speaking families… One of the most obvious changes was the introduction of Anglo-Norman, a northern dialect of Old French, as the language of the ruling classes in England, displacing Old English. Even after the decline of Norman, French retained the status of a prestige language for nearly 300 years and has had (with Norman) a significant influence on the language, which is easily visible in Modern English…”

R.I.P.?

Ilocano: R.I.P.?

No dimo pay la maawatan wenno adda pay la panagduaduam  no apay a cayat dagiti Tagalog–dagiti baro nga agcamcam–nga agsursuro ca nga ag-Tagalog, isingasingco nga ulitem a basaen ti Norman Conquest of England.

Malacsid no awan nabati a gagarmo nga agtukkiad nga iturayan dagiti baro nga agcamcam ken awan ti panangilalam iti Ilocano–ti bucod mo a nacayanacan a pagsasao agraman ti cannawidan ken literatura ni Ilocano.  Cas pagarigan, pumusay ti Bannawag agsipud ta bumassit a bumassit ti bilang dagiti Ilocano a gumatang iti daytoy a periodico, dimonto ngata iliwen?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: